Farklı kanunlara tabi çalışanların tazminat hakları nelerdir? Kıdem ve ihbar tazminatları, işe iade tazminatı, kötü niyet tazminatı, bakiye süre ücreti, ölüm tazminatı gibi düzenlemelerin detaylarını en güncel haliyle sizler için tablolaştırdık:
| Tazminat Türü | Hangi Kanun Çalışanları Alabilir? | Sözleşme Türü | Tutar | Taraflar |
| Kıdem Tazminatı | ✅ İş Kanunu ✅ Deniz İş Kanunu ✅ Basın İş Kanunu ❌ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu’nda; giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır ve tazminat tavanı uygulanır. ✍️ Basın İş Kanunu’nda; çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır ve tazminat tavanı uygulanmaz. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| İhbar Tazminatı | ✅ İş Kanunu ✅ Deniz İş Kanunu ✅ Basın İş Kanunu ✅ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirsiz Süreli. | ✍️ Tutarların hesaplanacağı süreler için tıklayınız veya sayfa sonundaki (Dip Not-1)‘e bakınız. | 👉 İki taraf da alabilir. |
| İşe İade Tazminatı & Boşta Geçen Süre Ücreti | ✅ İş Kanunu ❌ Deniz İş Kanunu ✅ Basın İş Kanunu ❌ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirsiz Süreli. | ✍️ İşe İade: 4-8 ay arası çıplak brüt ücret. ✍️ Boşta Geçen Süre Ücreti: En fazla 4 aylık giydirilmiş brüt ücret. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| Haksız Fesih Tazminatı | ❌ İş Kanunu ❌ Deniz İş Kanunu ❌ Basın İş Kanunu ✅ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ 6 aylık çıplak brüt ücreti aşmayacak tutarda. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| Bakiye Süre Ücreti (Dip Not-2) | ✅ İş Kanunu ✅ Deniz İş Kanunu ✅ Basın İş Kanunu ✅ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli Süreli. | ✍️ Belirli süreli sözleşme bitiş tarihi ile fesih tarihi arasındaki giydirilmiş brüt ücret. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| Kötüniyet Tazminatı (Dip Not-3) | ❌ İş Kanunu ✅ Deniz İş Kanunu ❌ Basın İş Kanunu ✅ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirsiz Süreli. | ✍️ İhbar süresi ücretinin 3 katı. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| Ölüm Tazminatı (Dip Not-4) | ✅ İş Kanunu ✅ Deniz İş Kanunu ✅ Basın İş Kanunu ✅ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ 1 aylık çıplak brüt ücret. ✍️ 5 yıldan fazla çalışması olan işçiler için 2 aylık çıplak brüt ücret. ✍️ Basın İş Kanunu’nda 3 aylık çıplak brüt ücret. | 👉 İşçi yakınları işverenden alır. |
| (Haklı Sebep Olmadan) İşe Başlamama veya Aniden İşi Bırakma Tazminatı (Dip Not-5) | ❌ İş Kanunu ❌ Deniz İş Kanunu ❌ Basın İş Kanunu ✅ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ Aylık çıplak brüt ücretin ¼’i. | 👉 İşveren işçiden alır. |
| Ayrımcılık Tazminatı | ✅ İş Kanunu ❌ Deniz İş Kanunu ❌ Basın İş Kanunu ❌ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ 4 aylık çıplak brüt ücret. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| Sendikal Tazminat | ✅ İş Kanunu ✅ Deniz İş Kanunu ✅ Basın İş Kanunu ✅ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ 12 aylık çıplak brüt ücret. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| Maluliyet Tazminatı (Dip Not-6) | ✅ İş Kanunu ❌ Deniz İş Kanunu ❌ Basın İş Kanunu ❌ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ 6 aylık çıplak brüt ücret. | 👉 İşçi işverenden alır. |
| Askerlik Tazminatı (Dip Not-7) | ✅ İş Kanunu ❌ Deniz İş Kanunu ❌ Basın İş Kanunu ❌ Borçlar Kanunu | 🎯 Belirli & Belirsiz Süreli. | ✍️ 3 aylık çıplak brüt ücret. | 👉 İşçi işverenden alır. |
Dip Not-1: İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu ihbar süreleri: 👉 6 aydan az çalışmalar için 2 hafta; 👉 6 ay-1,5 yıl arası için 4 hafta; 👉 1,5-3 yıl arası için 6 hafta; 👉 3 yıldan fazla çalışmalar için 8 hafta. Basın İş Kanunu ihbar süreleri: İşveren fesihlerinde ihbar süresi: 👉 5 yıl çalışan basın işçisi için 3 ay; 👉 daha az süreli çalışmalarda ise 1 ay. İşçi fesihlerinde ihbar süresi: 👉 1 ay. Borçlar Kanunu ihbar süreleri: 👉 1 yıldan az çalışmalar için 2 hafta; 👉 1-5 yıl arası için 4 hafta; 👉 5 yıldan fazla çalışmalar için 6 hafta.
Dip Not-2: Bakiye Süre Ücreti; İş Kanunu, Deniz İş Kanunu ve Basın İş Kanunu’nda doğrudan düzenlenmemiştir ancak Borçlar Kanunu’ndaki genel düzenleme dikkate alınarak bu kanunlara tabi çalışanlar da talep edebilirler.
Dip Not-3: İş Kanunu ve Basın İş Kanunu’na tabi olup iş güvencesi kapsamına girmeyen çalışanlar Kötüniyet Tazminatı alabilirler.
Dip Not-4: Ölüm Tazminatı; İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu’nda doğrudan yer almaz ancak Borçlar Kanunu’ndaki genel düzenleme dikkate alınarak bu kanunlara tabi çalışanlar da talep edebilirler. Basın İş Kanunu ve Borçlar Kanunu’nda ise doğrudan düzenlenmiştir.
Dip Not-5: Söz konusu tazminat Borçlar Kanunu Hariç diğer iş yasalarında yer almamaktadır; ancak ilgili hükmün bu kanunlar için de uygulanabileceğine dair öğretide görüşler bulunmaktadır.
Dip Not-6: İş Kanunu 30’uncu maddesine göre; işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar işe alınmalarını istedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. İşveren bu yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye 6 aylık ücret tutarında tazminat öder.
Dip Not-7: İş Kanunu 31’inci maddesine göre; işyerinden herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak 2 ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. İşveren bu yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye 3 aylık ücret tutarında tazminat öder.
Önemli Not: kanunlargibi.com’daki tüm yazılı, işitsel ve görsel içeriklerin ilgili yasalar kapsamında her türlü hakkı saklıdır; izinsiz kullanılamaz ve çoğaltılamaz. Akademik çalışma ve bilgilendirme amacıyla referans veya bağlantı verilmek suretiyle kullanılabilir.
